TŁrkmenÁe (tk)

DŁnżš DŲwletleriniň atlary

نام هاي جغرافيائي قاره ها، کشورها، شهرها، بنادر و مراکز بزرگ ديني، پايتخت در زبان ترکمني با تفاوت هاي اندکي تحت تاثير زبان غالب کشورهائي بوده است که ترکمن ها زندگي کرده اند و اين امر حتي در کشور ترکمنستان هم تحت تاثير زبان روسي انجام گرفته است و برخي از نام هاي جغرافيائي در زبان ادبي رايج در کشور ترکمنستان بکار گرفته شده براي هموطنان ترکمن در ايران ناآشناست.  البته بايستي رواج نام هاي جغرافيائي در زباني را هميشه در پروسه ارتباط گيري و رشد آن زبان با زبان هاي ديگر به عبارت ديگر روابط فرهنگي، اقتصادي، سياسي با دنياي خارج ديد. ترکمن هاي ايران که تحت تاثير زبان و فرهنگ "دومينانت" و غالب در کشور بوده اند نام هائي را بکار مي برند که در کتاب هاي جغرافيا ثبت شده است. بکار گيري نام هاي جغرافيائي واحدي براي همه ترکمنها مشکل بزرگي است. اسامي جغرافيائي که در ادبيات کلاسيک ترکمن ها رايج بوده و بطور واحد از سوي ترکمن ها استعمال شده در اين راه براي يکپارچگي اين اسامي در ميان ترکمن ها کمک خواهد کرد. علاوه بر آن بهتر است اشاره اي کوتاه به نبود  "واژه هاي سياسي واحد" در ميان ترکمن ها را يادآوري کرد. در اينجا اشاره اي نيز به اسامي شهرها و روستاهاي ترکمنصحرا که ريشه هاي تاريخي ديرينه دارند بايستي کرد که متاسفانه به باد فراموشي سپرده مي شوند و يا بي آنکه انطباقي با فرهنگ و زبان ترکمني داشته باشد با اسامي جديدي نامگذاري مش شوند. تغييبرات اسامي جغرافيائي را هميشه با حاکميت و اهداف آن حاکميت نيز جستجو کرد. براي مثال روستائي در ترکمنصحرا که در زمان حکومت سابق پهلوي، "شاه دپه" نام گرفته بود در اوايل انقلاب "ترکمن دپه" و پس از آن "اسلام دپه" نام گذاري مش شود. و يا نام پهلويدژ  به آق قالا که نام تاريخي قديم اين شهرستان است تغيير مي يابد. مرکز ديني ترکمنصحرا که در روستاي سابق "قراقچي" واقع شده بنام عرفان آباد تغيير مي يابد. زبان پديده اي است که با سياست نيز ارتباطي ناگسستني دارد و رشد و غناي آن بستگي به درستي و يا نادرستي، تشويقي و يا تخريبي بودن سياست دارد. اسامي جغرافيائي کشورها از جمله لغات فعال و ذخيره شده در حافظه انسان است و  کلماتي هستند که به مراتب بيشتر از کلمات و يا واژه هاي ديگر در محاوره و نوشتاري بکار گرفته مي شود و از اين نقطه نظر شايد ذکر اسامي جغرافيائي در زبان ترکمني در اينجا اشتباه نباشد تا افراد بويژه نسل نو با آن آشنا گردند و در زندگي روزمره خود آن را بکار گيرند.

A

    Albaniża
    Aljir, Jezażyr
    Amerika; Amerikanyň Birleşen Ştatlary (ABŞ)
    Andorra
    Angola
    Antigwa we Barbuda
    Argentina
    Awstraliża
    Awstriża
    Azerbeżjan
     

B

    Bahreżn
    Bangladeş
    Barbados
    Belgiża
    Belize
    Belorusiża
    Benin
    Beżik Britaniża
    Birleşik Arab Emiratlary
    Bolgariża
    Boliwiża
    Bosniża we Gersegowiniża
    Botswana
    Braziliża
    Brunaż
    Burundi
    Butan
     

«

    «ad
    «eh Respublikasy
     

D

    Daniża
    Demirgazyk Koreża
    Djibuti
    Dominika
     

E

    Ekwador
    Ekwatorial Gweniża
    El Salwador
    Eritreża
    Ermenistan
    Estoniża
    Etiżopiża
    Eżran (Iran)
     

F

    Fiji
    Filippinler
    Finlandiża
    Fransiża
     

G

    Gabon
    Gambiża
    Gana
    Gazagystan
    Germaniża
    Gollandiża
    Grenada
    Gresiża
    Gużana
    GŁndogar Timur
    GŁnorta Afrika
    GŁnorta Koreża
    GŁrjistan, ?GŁrjŁstan
    Gweniża
    Gweniża-Bissau
    Gyrgyzystan
     

H

    Haiti
    Hindistan
    Horwatiża
    Hytaż
     

I

    Indoneziża
    Iordaniża
    Irlandiża
    Islandiża
    Ispaniża
    Italiża
     

K

    Kamerun
    Kanada
    Katar
    Kenża
    Kipr
    Kiribati
    Kolumbiża
    KomboÁiża
    Komoros
    Kongo
    Kongo Demokratik Respublikasy
    Kosta Rika
    Kote Diwor
    Kuba
    Kuweżt
     

L

    Laos
    Latwiża
    Lesoto
    Liberiża
    Libiża
    Lihtenştażn
    Litwa, Litwaniża
    Liwan, Lebanon
    Lżuksemburg, Luksemburg
     

M

    Madakaskar
    Makedoniża
    Malawi
    Malażziża
    Maldiwes
    Mali
    Malta
    Marşal Adalary
    Mawritaniża
    Mawritżus
    Meksika
    Mianmar
    Mikroneziża
    Moldowa, Moldawiża
    Monako
    Mongoliża
    Morokko, Fas
    Mozambik
    MŁsŁr
     

N

    Namibiża
    Nauru
    Nepal
    Niger
    Nigeriża
    Nikaragua
    Norwegiża
     

O

    Oman
    Orsiżet, Rossiża
    Orta Afrika Respublikasy
    Owganystan
     

÷

    ÷zbegistan
     

P

    Pakystan, Pakistan, Pškistan
    Palau
    Panama
    Papua Tšze Gweniża
    Paraguaż
    Peru
    Polşa
    Portugaliża
     

R

    Rumyniża
    Rwanda
     

S

    Samoa
    Sankt Lusiża
    San Marino
    Saudy Arabystan
    Senegal
    Sierra Leon
    Sili
    Singapur
    Siriża, Suriże
    Slawakiża
    Sloweniża
    Solomon Adalary
    Somaliża
    Sudan
    Suriname
    Swazilandiża
     

Ş

    Şri Lanka
    Şwesiża
    Şweżsariża
     

T

    Tanzaniża
    Tażland
    Tażwan
    Tšze Zelandiża
    Tšjigistan
    Togo
    Tonga
    Trinidad we Tobago
    Tunisiża, Tunusiża, Tunus
    Turkiże, TŁrkiże
    Tuwalu
    TŁrkmenistan
     

U

    Uganda
    Ukraina
    Uruguaż
     

W

    Wanuatu
    Watikan
    Wenezuela
    Wengriża
    Wiżetnam
     

Y

    Yrak
    Ysrażyl
     

    ›amażka
    ›aponiża
    ›emen
    ›ugoslawiża -->?Serbiża we ...
     

Z

    Zambiża
    Zimbabwe
     

       [ Baş sahypa ]            [ «ap ]             [ Dostuňa żolla ]

turkmensahra.org